Antyczna Mapa Morska Zatoka Lwia Cóvens Mortier | Miedzioryt XVIII w. Oryginał

Kunszt Holenderskiej Kartografii i Oficyny Cóvens & Mortier

Ta unikatowa mapa morska to popisowe dzieło amsterdamskiego wydawnictwa Cóvens & Mortier, jednego z najważniejszych i najbardziej prężnych ośrodków wydawniczych w XVIII-wiecznej Europie. Publikacja ta weszła w skład luksusowych atlasów nawigacyjnych, będących holenderskimi edycjami lub kompilacjami powiązanymi ze słynnym dziełem „Le Neptune François”. Precyzja amsterdamskich rytowników pozwoliła na idealne oddanie drobiazgowych linii brzegowych, głębokości oraz siatki rumbowej rozchodzącej się z dekoracyjnych róż wiatrów, co czyni z tego arkusza wybitny zabytek nauk nautycznych.

Królewscy Piloci i Zawartość Nawigacyjna

Treść kartograficzna mapy skupia się na Zatoce Lwiej (Golfe du Lion) od hiszpańskiego Palamós aż po francuskie wyspy Hyères. Autorami tych precyzyjnych pomiarów byli Henry Michelot oraz Nicolas Therin, pełniący zaszczytne funkcje pilotów na galernych okrętach króla Francji Ludwika XV („Pilotes entretenus sur les Galeres de Sa Majesté”). Konstrukcja mapy miała ułatwiać bezpieczną żeglugę, dlatego wzdłuż górnego i prawego marginesu wycięto w płycie pięć niezwykle szczegółowych planów strategicznych portów: Cadaqués (Cadeque), El Port de la Selva (La Rade de la Selue), Agde (Molle Dagde), Sète (Cette) oraz Port-de-Bouc.

Wybitne Walory Estetyczne, Kolorowanie i Oprawa

Dolną część kompozycji zamyka minimalistyczny, geometryczny kartusz z podziałkami liniowymi w milach oraz ligach francuskich i angielskich. Wizualną siłę dzieła podnosi dawne, akwarelowe kolorowanie nanoszone ręcznie – subtelne tony zieleni, różu oraz żółcieni precyzyjnie rozgraniczają poszczególne plany i kontury lądów. Mapa została zaprezentowana w profesjonalnej oprawie: umieszczono ją w głębokim, tkaninowym pasie passe-partout o ciepłym, ugrowo-złotym odcieniu, który idealnie koresponduje z patyną papieru czerpanego, i zamknięto w profilowanej ramie ze złotym ornamentem perełkowym.

TABELA PARAMETRÓW

Stan zachowania

Mapa zachowana w bardzo dobrym stanie antykwarycznym. Na arkuszu wyraźnie zaznacza się oryginalna, pionowa plisa atlasowa przechodząca przez środek karty, potwierdzająca jej historyczny rodowód. Papier czerpany posiada szlachetną patynę czasu, drobne, naturalne niedoskonałości oraz minimalne ślady foxingu (rdzawych plamek), które potwierdzają wiekowość i autentyczność papieru. Wzdłuż krawędzi (szczególnie w górnej sekcji) doskonale widoczny jest wyraźny odcisk krawędzi miedzianej płyty (platemark), co stanowi kluczowy dowód na oryginalność osiemnastowiecznego druku prasowego. Malatura akwarelowa jest czysta i trwała.

FAQ:

Po czym można rozpoznać, że ta mapa to oryginalny miedzioryt z XVIII wieku, a nie współczesna replika?

Oryginalność tego obiektu potwierdzają trzy fundamentalne elementy widoczne na zdjęciach: po pierwsze, wyraźne wgłębienie na marginesach, czyli tzw. odcisk płyty (platemark), powstały pod ogromnym naciskiem prasy drukarskiej. Po drugie, charakterystyczna faktura i grubość papieru czerpanego, na którym widnieje naturalna patyna i drobny foxing. Po trzecie, centralne, pionowe zagniecenie, czyli dawna plisa montażowa, świadcząca o tym, że mapa spędziła stulecia wewnątrz oprawionego woluminu atlasu morskiego.

Kim byli autorzy mapy i jakie znaczenie mają napisy w kartuszu tytułowym?

Inskrypcja wskazuje na Henry'ego Michelota i Nicolasa Therina, którzy byli oficjalnymi, etatowymi pilotami nawigacyjnymi na luksusowych i wojennych galeriach króla Francji Ludwika XV („Pilotes entretenus sur les Galeres de Sa Majesté”). Oznacza to, że mapa ta nie była fantazyjnym rysunkiem gabinetowym, lecz niezwykle cennym, tajnym dokumentem wojskowo-nawigacyjnym o najwyższej w tamtych czasach dokładności geograficznej.

Jak należy dbać o tak dużą i starą mapę w oprawie?

Ze względu na obecność dawnego papieru czerpanego i ręcznie nakładanej akwareli, mapę należy eksponować w miejscu suchym, z dala od bezpośredniego działania promieni słonecznych oraz wilgoci. Oprawa z luksusowym passe-partout zapewnia bezpieczny dystans papieru od szyby. Ramę należy czyścić wyłącznie na sucho miękką ściereczką z mikrofibry, bez używania płynów do szyb, które mogłyby wniknąć pod ramę.