Obrazy na płótnie czy na desce?

Drewno i płótno to jedne z najpopularniejszych i najbardziej szlachetnych podobrazi. Są niezwykle trwałe, i dzięki temu nie ulegają uszkodzeniom. Obrazy na płótnie przez długi czas zachowują żywą kolorystykę i piękny wygląd. Deska również posiada te właściwości, jednak jest cięższa, przez co może być trudniejsza w transporcie. Można wskazać jeszcze cały szereg zalet oraz wad obrazów malowanych na tych materiałach. Jakie one są?

 

Obrazy ręcznie malowane na płótnie - zalety i wady

Jeśli decydujemy się na wybór obrazów na płótnie do swojego salonu, sypialni, kuchni lub innego pomieszczenia, to warto pamiętać, że pod słowem "płótno" kryją się tak naprawdę różne materiały. Wykonuje się je głównie z przędz lnianych, bawełnianych, jedwabnych lub jutowych, choć zdarzają się również płótna mieszane.

 

Len

Obrazy na płótnie lnianym bardzo dobrze znoszą wilgoć. Dzięki temu nie zniekształcają się. Podobrazie niskiej jakości może bowiem zwiększać swoją objętość pod wpływem wody, co niekorzystnie wpływa na stan dzieła.

Dużą zaletą lnu są również jego oleje naturalne, które impregnują obraz. Dzięki temu obrazy na płótnie lnianym są bardziej odporne na warunki zewnętrzne. Nadają się więc zarówno do dekoracji salonu i sypialni, jak i do kuchni, gdzie często poziom wilgoci jest większy niż w innych pomieszczeniach.

 

Bawełna

Obrazy na płótnie bawełnianym bardzo często są stosunkowo tanie. Trzeba jednak pamiętać, że nie należy podążać za zbyt niskimi cenami. Budzą one wątpliwości. Tanie płótna zwykle są cienkie, a z takiego materiału korzystają przeważnie początkujący malarze. Niemniej jednak grube i mocne płótna bawełniane są często wykorzystywane również przez zawodowców.

Jeszcze inną zaletą obrazów na płótnie bawełnianym jest łatwa dostępność. Znajdziemy je praktycznie w każdym sklepie, a tym samym nie będziemy musieli się zbyt dużo naszukać, żeby znaleźć ładny i wartościowy obraz do salonu lub sypialni.

 

Juta

Płótno jutowe zaczęło być stosowane w okresie impresjonizmu. Na początku malarze wybierali je powodu ubóstwa - stanowiło dobrą alternatywę dla innych materiałów, ponieważ wykonywano je z ogólnie dostępnych worków. Z czasem jednak odkryto jego niezwykłe walory.

Obrazy na płótnie jutowym z jednej strony wydają się być nowoczesne, z drugiej jednak często kojarzą nam się z tymi, które wisiały na ścianach u naszych dziadków. Nadają domowi spokojnego, wiejskiego charakteru. Dodatkowo juta jest odporna na duże napięcia i rozdarcia, dzięki czemu obrazy na płótnie jutowym rzadko się niszczą.

 

Inne rodzaje płócien

Do tworzenia podobrazi można wykorzystać również inne, mniej popularne (ale wcale nie gorsze) materiały. Jednym z nich są włókna pokrzywy. Obecnie stosuje się je przede wszystkim jako domieszkę np. do bawełny. Ze względu na dużą ilość chlorofilu roślina ta nadaje słomkowo-zielonkawej barwy.

Autorzy tacy jak Ch. Wolters i J. Tauber wskazują także na możliwość wytwarzania włókien malarskich z bisioru. Trzeba jednak pamiętać, że są one prawdziwym rarytasem. Podejrzewa się, że bisior - ze względu na swoją odporność na wodę - został wykorzystany do owinięcia ciała Jezusa Chrystusa podczas jego pogrzebu.

O ile tkaniny tego rodzaju były już w starożytności uznawane za najdroższe, o tyle w dzisiejszych czasach są już praktycznie nie do zdobycia. Obecnie produkuje je bowiem tylko jedna osoba na świecie - żyjąca na wyspie Sant'Antioco Chiara Vigo.

Jeszcze innym materiałem, z którego produkuje się płótna, są konopie. Były one stosowane między innymi przez takich znanych malarzy jak Van Gogh czy Rembrandt. Jedną z przyczyn jest wyjątkowa trwałość tych roślin. W praktyce wykorzystuje się je nawet do produkcji żagli.

 

Obrazy na desce

Malowanie na desce było przede wszystkim domeną średniowiecza. Później, m.in. ze względu na konieczność odpowiedniego przygotowywanie desek pod obraz i ciężar materiału - zaczęto powszechnie korzystać z płótna. Obecnie jednak drewno wraca do łask, m.in. ze względu na swoją trwałość.

 

Technika tempery

W przeszłości podczas malowania obrazów na drewnie wykorzystywano właśnie tę technikę. Polega ona na używaniu farb stworzonych z mieszanki fazy tłustej (tj. oleju lub werniksu), fazy wodnej oraz emulgatora. 

Farby stworzone w taki sposób charakteryzują się dużą trwałością, podobnie jak dzieła wykorzystywane przy ich użyciu. Dlatego też obrazy malowane na desce często są odporne na warunki atmosferyczne, a ich kolorystyka nie zmienia się pod wpływem czasu.

Obrazy malowane na desce mają jednak kilka istotnych wad. Po pierwsze, nie są odporne na wilgoć. Po drugie, są cięższe niż te tworzone na płótnie. Po trzecie, decydując się na obraz malowany na desce trzeba pamiętać, że wraz z upływem czasu może na nim powstać tzw. krakelura, czyli siatka spękań na jego powierzchni. Zdarza się, że cecha ta jest traktowana jako zaleta, jednak nie zawsze tak jest.

 

Obrazy na płótnie do salonu, kuchni, sypialni!

 

   Jeśli szukasz unikatowego dzieła o wysokiej trwałości, zapraszamy do obejrzenia naszej aktualnej oferty. [Zobacz nasze oryginalne obrazy ręcznie malowane na płótnie i desce] – każde z nich zostało starannie wyselekcjonowane, by cieszyć oko przez dziesięciolecia.

Tekst autorski: Agnieszka Blum dla Top Art Galeria Sztuki.

© 2026 Top Art Galeria Sztuki. Wszystkie prawa zastrzeżone.